You are here: Home Bệnh Truyền Nhiễm Bệnh than bệnh than là gì ?

Thiết Bị Y Tế Gia Khoa

bệnh than là gì ?

Email In PDF.
Xem kết quả: / 6
Bình thườngTuyệt vời 

ệnh than là một bệnh nhiễm trùng lây lan cao, bình thường chỉ ảnh hưởng đến loài vật, đặc biệt là loài nhai lại ( như dê, cừu, trâu, bò, ngựa ), bệnh có thể truyền sang người do tiếp xúc với động vật bị nhiễm bệnh hay những sản phẩm của động vật hay trong chiến tranh sinh học.

Nguyên nhân nào gây ra bệnh than?

Tác nhân gây ra bệnh than là vi khuẩn có tên là Bacillus anthracis, là một trực khuẩn hình que. Bào tử khuẩn có sức đề kháng tốt,nó có thể tồn tại trong đất và các sản phẩm từ động vật hàng năm, thậm chí hàng chục  năm. Ðây là trục khuẩn gram (+) hình que trên kính hiển vi nó giống như những toa xe lửa, kích thước dài 4 - 8 µm ngang 1 - 1,5 µm.

Bào tử khuẩn (spore) sống được nhiều năm trong đất, nước, bề mặt các vật dụng nó có thể tồn tại được 20 năm trong những điều kiện khắc nghiệt , chống lại được ánh sáng, tia cực tím, nó chỉ bị tiêu diệt khi đun sôi 100o C trong 30 phút. Bào tử hoạt động trở lại khi điều kiện môi trường thuận lợi trên người cũng như trên động vật nó sẽ sinh ra độc tố (toxin)

Bệnh than lây truyền bằng cách nào?

Ðầu tiên là các con vật ăn cỏ nuôi trong nhà hoặc hoang dã như : ngựa, dê, cừu, trâu, bò bị nhiễm bệnh ở da. Bệnh lây sang con người do tiếp xúc trực tiếp qua da bị tổn thương với động vật bị nhiễm, hoặc do hít phải bào tử, hoặc do ăn phải thức ăn động vật bị nhiễm nấu không chín.

Việc lây từ người sang người hầu như  chưa xảy ra. Ở các nước phương Tây người ta khống chế bệnh này bằng chủng ngừa cho động vật. Nếu hít phải bào tử bệnh than có thể gây bệnh than ở phổi . Thể bệnh này thường là tử vong..

Bệnh than có thường gặp hay không?

Bệnh này gặp khắp nơi trên thế giới nhiều ở Nam Âu như : Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, vùng cận Ðông (Iran) Châu Phi(Zimbabwe), Úc,Tân Tây Lan.

Bình thường chỉ xuất hiện vào cuối mùa hè và đầu mùa thu. Ở Châu Phi người ta cho rằng ruồi cũng là tác nhân trung gian truyền bệnh.Bệnh than ngày nay rất hiếm gặp tại Mỹ. Người ta dùng vi khuẩn bệnh than như là một yếu tố trong cuộc chiến tranh sinh học

Thời gian ủ bệnh của bệnh than là bao lâu?

Thời gian ủ bệnh( là thời gian tính từ khi tiếp xúc với vi khuẩn bệnh than đến khi xuất hiện triệu chứng) thì tương đối ngắn.Thường thời gian ủ bệnh trung bình là từ 3 đến 5 ngày, nhưng cũng có trường hợp thời gian ủ bệnh này xảy ra rất ngắn chỉ trong vòng 12 giờ.

Có những dạng bệnh than nào?

Có 3 dạng bệnh than: bệnh than thể da, thể phổi và thể tiêu hoá.

BỆNH THAN THỂ DA

Đây là dạng thường gặp nhất, chiếm đa số: 95%

-Do tiếp xúc trực tiếp qua da bị tổn thương với động vật bị nhiễm, triệu chứng đầu tiên là nốt đỏ, ngứa sưng, giống như vết đốt của côn trùng, 2 ngày sau thành mụn nước dẫn đến loét, rồi hoại tử đen ở trung tâm đường kính từ 1-3 cm (gọi là bệnh than) . Một số trường hợp hạch tương ứng cũng sưng đau. toàn thân sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu, ói mữa mặc dù triệu chứng ở da rầm rộ.

Vị trí  thường gặp là ở tay, chân, cổ, mặt, nói chung những nơi dễ tiếp xúc.(nơi không có che phủ)

Thể này nếu điều trị sớm bằng kháng sinh thì tỉ lệ lành bệnh cao (gần 100%), nếu không điều trị  dẫn đến  tử vong 15-20%.

THỂ PHỔI

Trước đây hay gặp ở người chải lông cừu.Triệu chứng là sốt nhẹ kéo dài 1-2 ngày, ho khan,  Vì bệnh không được chuẩn đoán sớm, do đó tỉ lệ sống còn rất thấp mặc dù được điều trị (gần như 100% tử vong).

Bệnh than thể phổi xảy ra sau khi  bào tử vi khuẩn bệnh than sinh sôi nảy nở trong những hạch limpho của phổi. Xuất huyết nặng và hoại tử mô xảy ra trong những hạch limpho này, và bệnh lây sang vùng phổi lân cận. Triệu chứng đầu tiên là sốt nhẹ kéo dài 1-2 ngày, ho khan giống như bệnh cúm. Trong vòng vài ngày bệnh nhanh chóng đưa đến suy hô hấp và cuối cùng là choáng và hôn mê.

BỆNH THAN THỂ TIÊU HOÁ

Ngày nay thể này hiếm gặp, bệnh than thể ruột là do ăn phải thức ăn bị nhiễm vi khuẩn bệnh than (vi khuẩn xâm nhập vào thành ruột). Độc tố của vi khuẩn có thể gây xuất huyết và hoại tử mô hạch ben dưới niêm mạc ruột. Khi đó nhiễm trùng huyết xảy ra và người bệnh tử vong nhanh chóng do nhiễm trùng nhiễm độc. Người bệnh buồn nôn, ói ra máu, tiêu chảy, phân có máu, đau bụng. Nếu không điều trị tử vong 25-90%. Còn nếu điều trị tỉ lệ tử vong 20%.

Làm cách nào để chẩn đoán bệnh than ?

Hỏi bệnh sử của người bệnh là quan trọng. Người at phân lập vi khuẩn bằng phết da bị tổn thương và cấy, soi cấy đàm trong thể phổi. Chụp X-quang phổi có thể cho thấy những đặc điểm thay đổi giữa hai phổi.

Bệnh than được điều trị như thế nào?

Thể bệnh than ở da có thể được điều trị bằng kháng sinh như penicillin, tetracycline, erythromycin, ciprofloxin (Cipro).

Còn bệnh than thể phổi lại là một bệnh mang tính chất cấp cứu. Điều trị tại bệnh viện bằng kháng sinh chích tĩnh mạch( như penicillin kết hợp với streptomycin)  có thể cứu sống được người bệnh.

Phòng ngừa bệnh than bằng cách nào?

Các biện pháp sức khoẻ cộng đồng nhằm phòng ngừa tiếp xúc với động vật bị nhiễm là không có giá trị. Chích ngừa rất có ích cho những người có nguy cơ bị nhiễm bệnh cao như nhân viên thú y, kỹ thuật viện phòng xét nghiệm, nhân viên trong ngành dệt  và chải lông thú và lượng lượng vũ trang ( do sợ chiến tranh sinh học).

Vắcxin được tiết ra từ kháng nguyên bảo vệ của vi khuẩn, bằng cấy và lọc bỏ chất gây độc. Chủng ngừa gồm 3 mũi tiêm liên tiếp trong 2 tuần, tiếp theo là tiêm bổ sung (tiêm dưới da) tháng thứ 6, 12, 18. Mỗi năm tiêm nhắc lại để duy trì miễn dịch.

Tóm lược về bệnh than

Bệnh than là một bệnh nhiễm trùng lây từ động vật.

Bệnh than có  ba dạng là thể da, phổi và tiêu hoá và bệnh có thể gây tử vong.

Bệnh than được chẩn đoán bằng cấy mô bị nhiễm trùng.

Bệnh than được điều trị bằng kháng sinh.

Bệnh than có thể phòng ngừa được.